Start van hoofdcontent
nl

Het laatste verkiezingsdebat van de gemeenteraadsverkiezingen: Twintig partijen, één nieuwe gemeente

17 november 2026, 14.15 uur · Aangepast 15.28 uur · Foto: Gemeente Hilversum

HILVERSUM - Moet Hilversum de hoogte in om de woningnood op te lossen? Wie betaalt de energietransitie? En als de gemeente moet bezuinigen: welke voorzieningen blijven overeind staan? Twee dagen voor de gemeenteraadsverkiezingen, gingen twintig politieke partijen met elkaar in debat over de toekomst van de fusiegemeente. 
De partijen kwamen maandagavond in Studio Blended bij elkaar voor het laatste verkiezingsdebat voordat er gestemd mag worden. In de zaal zaten vooral ambtenaren en partijleden. Thema’s als armoedebestrijding, verduurzaming, bezuinigingen en het verkeer werden uitgebreid besproken.Inwoners van Hilversum en Wijdemeren kiezen op woensdag 18 november voor het eerst gezamenlijk een gemeenteraad. De twee gemeenten gaan op 1 januari 2027 samen verder als de nieuwe gemeente Hilversum.

Woningbouw: ‘Met de buurt, niet over de buurt’

Het debat trapt af met een onderwerp waar alle partijen het over eens zijn: er moeten meer betaalbare woningen komen. Vooral over de manier waarop dit moet gebeuren wordt uitgebreid gedebatteerd.
"Bouwen met de buurt en niet over de buurt", vat lijsttrekker Ron Lancé van Hart voor Hilversum zijn standpunt samen. Hij wil graag sneller bouwen, maar ook voorkomen dat hoge gebouwen het karakter van wijken en dorpen veranderen. Lijsttrekker Margriet Rademaker van Lokaal Eén ziet vooral mogelijkheden in woningsplitsing, wonen boven winkels en het ombouwen van bestaande panden. "Bouw niet alles dicht, hou binnenstedelijk groene ruimtes over," roept zij op. Ook Lijsttrekker Regie Redmeijer van de partij Gewoon, Hilversum vindt dat nieuwe woningen moeten aansluiten op hun omgeving. Volgens haar mag op geschikte plekken best hoger worden gebouwd, maar moet ook rekening worden gehouden met de betaalbaarheid voor starters en middeninkomens. "Ga niet rücksichtlos bouwen."
De gemeente zit niet stil: op het circusterrein zijn al 379 sociale huurwoningen gebouwd - Foto: Foto: gemeente Hilversum
Wethouder Jacqueline Kalk, die namens PRO de zieke lijsttrekker Stan Poels vervangt, vindt dat de partijen onvoldoende rekening houden met de omvang van het woningtekort. Ze wijst op het feit dat er alleen al in Hilversum maar liefst 7.500 mensen naar sociale huurwoning zoeken. "Dat ga je alleen oplossen door substantieel toe te voegen en daarvoor moet je de hoogte in." Ze noemt het Media Park en het Arenapark als mogelijke locaties. Joop Lahaise van Opstand.nu vindt juist dat hoogbouw andere problemen veroorzaakt. "Dan lost het probleem zichzelf vanzelf heel snel op, want dan wil er niemand meer in Hilversum wonen." 

Armoede ‘kan iedereen overkomen’

Ook het bestrijden van Armoede wordt uitgebreid besproken. Jacqueline Kalk (PRO) wijst op duizenden huishoudens die in armoede leven. Haar partij wil financiële ondersteuning voor inwoners in de bijstand én mensen die ondanks hun baan moeilijk rondkomen. Ook pleit PRO voor een socialer schuldenbeleid. "Armoede kan iedereen overkomen." 
De SP vindt dat niet genoeg en uit kritiek op de resultaten van de afgelopen bestuursperiode, waarin PRO een bestuursrol had. Fractievoorzitter Paul Vonk vertelt dat hij als docent steeds vaker kinderen ziet die zonder lunch naar school komen of te kleine schoenen dragen.
Hij verwijt PRO bovendien dat zij een voorstel van de SP om de eigen bijdrage voor de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) kwijt te schelden niet hebben gesteund. Kalk verweert zich dat de inkomensgrens voor minimaregelingen de afgelopen jaren wel is verruimd, mede dankzij haar partij. Volgens haar moet de gemeente vooral zorgen dat meer mensen van de hulpmogelijkheden gebruik kunnen maken.

Armoede ‘kan iedereen overkomen’

Het aantal mensen met een schuld neemt toe in het gooi, de gemeente wil dat in de toekomst graag voorkomen. - Foto: NH Media
Lijsttrekker Frederique Durlacher van de Libertaire Fractie Durlacher denkt heel anders over de kwestie. Volgens haar moet de gemeente ook voorkomen dat gemeentelijke lasten bijdragen aan die problemen. "We blijven pleisters plakken terwijl de wond blijft etteren." Zij pleit voor een gemeente die zelf beter op de uitgaven let en inwoners minder zwaar belast. Daarbij noemt ze onder meer het parkeerbeleid. 
Jacqueline van Oostveen, die met een blanco lijst aan de verkiezingen deelneemt, vindt dat de gemeente armoede breder moet bekijken. Niet alleen naar financiële problemen moet gekeken worden, maar ook naar de groeiende eenzaamheid. Volgens haar kunnen inwoners die buiten de bestaande inkomensgrenzen vallen bovendien toch moeite hebben met de vaste lasten. Ze pleit voor ‘’Maatwerk via een toolbox van voorzieningen. 'Voor iedereen.’

Verduurzaming: ‘Wie rood staat, kan niet groen doen’ 

In de volgende debatronde wordt er gesproken over verduurzaming. D66 en de ChristenUnie trappen af door te constateren dat investeringen in isolatie uiteindelijk lagere energierekeningen opleveren. Volgens Deen moet de gemeente vooral inwoners helpen die de verduurzaming niet zelf kunnen betalen. ChristenUnie-lijsttrekker Bas Nanninga wijst daarnaast op de gevolgen van klimaatverandering. "Soms moet je investeren om op langere termijn juist de kosten weer lager te hebben." Nanninga ziet daarnaast economische kansen in een circulaire economie. Jojanneke Vanderveen van de Partij voor de Dieren ziet vooral kansen in een hechtere samenwerking met en ondersteuning van bestaande lokale duurzaamheidsinitiatieven, zoals Hilversum100. 
Lijsttrekker Gerke Kleinsmit van Stop Betaald Parkeren-VIP wil vooral voorkomen dat verduurzaming onbetaalbaar wordt. Hij ziet kansen in isolatie en andere kleine verbeteringen aan woningen, maar vindt dat de betaalbaarheid voorop moet staan. "Ik ben tegen een doel dat belangrijker wordt dan de mensen die het moeten betalen." Joost van Beers van BVNL pleit ook voor een zorgvuldige aanpak. Hij wijst op een bewoner bij wie de energierekening na een renovatie hoger zou zijn geworden. Hij geeft aan dat verduurzaming niet alleen een verbetering op papier moet zijn. "Een euro kun je maar één keer uitgeven."

"Wie rood staat, kan niet groen doen"

Joop Lahaise
Vanuit Opstand.nu klinkt juist de waarschuwing dat de gemeente niet te veel verantwoordelijkheid bij inwoners mag leggen. "Wie rood staat, kan niet groen doen", zegt Lahaise. Mensen met weinig geld hebben niet zomaar de middelen om hun woning te isoleren of dure apparatuur aan te schaffen, meent hij. Ook Durlacher vraagt wie alle investeringen uiteindelijk betaalt. 
VVD-lijsttrekker Hidde Fennema vindt sowieso dat er voorzichtiger omgegaan moet worden met de uitgavenkant. Volgens hem willen veel partijen het liefst overal geld aan besteden, maar zijn de financiële middelen nu eenmaal beperkt. "We kunnen geen geld printen", zegt hij.

Bezuinigingen op lokale voorzieningen: ‘Die moeten open blijven’

Het debat vervolgt over bezuinigingen. Waar Volt en Forum voor Democratie lokale voorzieningen willen ontzien, vindt VVD-lijsttrekker Fennema dat de gemeente geen enkele uitgave vooraf kan uitsluiten van besparingen. Wel maakt hij hier onderscheid tussen noodzakelijke ondersteuningen, zoals een traplift voor een oudere inwoner, en andere activiteiten. Volt staat voornamelijk voor het behoud van buurthuizen, bibliotheken en sportverenigingen. Volgens Kok zijn dit belangrijke ontmoetingsplekken, zeker in de dorpen van de huidige gemeente Wijdemeren. Bezuinigingen kunnen volgens haar juist leiden tot hogere zorgkosten. "Die moeten open blijven." 
Ook Haidar al Ibrahim van de Sociaal Conservatieve Beweging denkt daar zo over. "Als we willen besparen, dan kunnen we dat beter doen op bureaucratie en onnodige kosten." Lijsttrekker Gerben van Voorden (CDA) gaat een stap verder, en wil juist meer investeren in ontmoetingcentra, om eenzaamheid te voorkomen. "Het CDA gelooft dat je plekken nodig hebt waar je gemist wordt." Dat standpunt krijgt steun van Rademaker van Lokaal Eén. Zij wijst er ook op dat investeringen in sportvoorzieningen vaak meer opleveren dan ze kosten.
De Hilversumse bibliotheek wordt nog altijd goed bezocht - Foto: NH Gooi
Diederick Volkers van Dorp voor Dorp is kritischer op de uitgaven van de gemeente. Hij vraagt zich af waarom activiteiten ondersteund worden. Als er zoveel subsidie nodig is, kan er volgens hem nauwelijks belangstelling voor bestaan. "Als niemand erop zit te wachten, waarom doen we het dan?" Ook Willem Joustra van Forum voor Democratie is kritisch op de uitgaven. Hij wil gemeentelijke middelen vooral inzetten voor activiteiten die volgens hem ‘echt lokaal’ zijn, zoals historische verenigingen en dorpstradities. Wanneer een vertegenwoordiger van het Duurzaamheidscentrum Hilversum aangeeft dat de organisatie subsidie ontvangt, maakt Joustra duidelijk dat zijn partij dat niet onder een lokaal initiatief schaart en die bijdrage zou willen schrappen. "Die 65.000 die je van de gemeente krijgt, die trekken wij wel in." 
Ook lijsttrekker Stijn Visée van de BBB vindt dat de gemeente zuiniger met geld moet omgaan. Hij haalt de herinrichting van de Gijsbrecht van Amstelstraat aan, waar bewoners om de terugkeer van zebrapaden vroegen. Volgens Visée werd eerst een onnodig extern bureau ingeschakeld om de verkeersveiligheid te onderzoeken. "Wat mij betreft hadden we dat geld beter in lokale initiatieven kunnen steken."

Verkeer: voorrang voor fietsers of ruimte voor de auto?

Het volgende onderwerp op de agenda is het verkeer. Het CDA kiest niet nadrukkelijk de kant van de fiets of de auto, maar wil met een Deltaplan Verkeersveiligheid gevaarlijke routes aanpakken. Daardoor kunnen parkeerplaatsen verdwijnen, erkent Van Voorden, maar hij wil vooral dat kinderen veilig naar school en sportverenigingen kunnen fietsen. Volgens Lijsttrekker Jojanneke Vanderveen van de Partij voor de Dieren moet er al bij de inrichting van straten gekeken worden naar de behoeften van fietsers en voetgangers. "Auto's nemen op dit moment een té groot deel van de publieke ruimte in." Haar partij wil ook de gevaarlijke fietsroutes aanpakken die de Fietsersbond in kaart heeft gebracht. 
Deen (D66) wil ook dat er beter op fietsers gelet wordt, door bijvoorbeeld een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur en bredere fietspaden. "Een kind van 8 moet veilig naar school kunnen fietsen en dat is nu vaak niet het geval." SCB ziet ook graag veiligere fietsroutes, maar wil ook duidelijk maken dat veel inwoners afhankelijk zijn van hun auto. Al Ibrahim noemt ouderen, mensen met een beperking en gezinnen met kinderen. "Maak de fiets aantrekkelijk, maar maak de auto niet onmogelijk voor bewoners." 
BBB-lijsttrekker Visée sluit zich daarbij aan. Hij wijst op de afstanden tussen de dorpen van Wijdemeren en het gemeentehuis van Hilversum. Dat parkeerplaatsen de dupe moeten worden van het beleid van de gemeente, heeft volgens Kleinsmit van Stop Betaald Parkeren-VIP maar weinig draagvlak onder de bevolking. Hij wijst op de weerstand tegen het parkeerbeleid dat volgens hem verder opliep, omdat bewoners zich onvoldoende betrokken voelden door de huidige coalitie. "Het vertrouwen moet terug."

Woensdag naar de stembus

Woensdag 18 november bepalen de inwoners van Hilversum en Wijdemeren welke partijen in de eerste gemeenteraad van de nieuwe fusiegemeente terechtkomen. Vanaf 1 januari 2027 is het aan de nieuwe raad om de gemeente te besturen en een nieuwe coalitie te smeden. 
Wil je het verkiezingsdebat terugzien? Kijk dan naar de livestream van gisteravond op de youtube-pagina van gemeente Hilversum: