Zestien partijen in debat over woningnood: 'Wonen doe je samen'

Woningcorporaties G&O, Dudok Wonen en de Alliantie hebben het Woondebat in De Vorstin georganiseerd. Met zestien partijen op het podium is het volgens presentator Jeroen Frissen een uitdaging om iedereen aan het woord te laten. Daarom gelden er duidelijke spelregels. Aan weerszijden van het podium branden gekleurde lampen: groen aan de ene kant en geel aan de andere. Bij iedere stelling kiezen de politici de kant die het beste bij hun standpunt past.

De eerste stelling gaat over de verdeling van sociale huurwoningen. Moeten mensen die een sociale huurwoning achterlaten voorrang krijgen op een starterswoning, of moeten ze net als andere woningzoekenden op hun beurt wachten?

Fractievoorzitter Joop Lahaise (Opstand.nu) valt vooral over het woord ‘altijd’. Volgens hem moeten uitzonderingen mogelijk blijven. “Er zijn bepaalde groepen, die zullen toch echt voorrang moeten krijgen. Bijvoorbeeld omdat we bepaalde beroepen nodig hebben in de regio.” Bas Nanninga (ChristenUnie) waarschuwt dat te veel uitzonderingen juist nadelig zijn voor starters. “We moeten wel opletten dat we niet teveel mensen voorrang geven, want dan komen de starters nooit aan de beurt.”

De politici die aan de gele kant staan, vinden dat het huidige systeem al mogelijkheden biedt om door te stromen naar een andere woning. Ze benadrukken dat starters ook een kans moeten krijgen.

De tweede discussie gaat over de plek waar nieuwe woningen moeten komen. Moet er vooral binnen de bebouwde kom worden gebouwd, of juist aan de randen, waar ruimte is voor grotere bouwprojecten?

Ook bij deze stelling kiest een ruime meerderheid voor groen. De politici spreken over het splitsen van woningen, leegstand en het beter benutten van bestaande ruimte. Maar wanneer Volt-lijsttrekker Leonie Kok woningbouw bij het vliegveld ter sprake brengt, ontstaat er discussie.

“Als we blijven praten over het vliegveld…” begint Rosalie van Rijn (CDA). Volgens haar wordt er al jarenlang over die locatie gesproken, zonder dat het iets oplevert. Ook aan de randen van de dorpen in Wijdemeren liggen vaak beschermde natuurgebieden, waardoor bouwen lastig is.

Jacqueline Kalk (PRO) erkent dat er weinig ruimte is. “We zitten in Hilversum gevangen in beschermde stads- en dorpsgebieden.” Toch wil ze de mogelijkheden aan de randen niet uitsluiten. “Laten we ook niet denken dat geen enkele rand hoogbouw aankan.”

De derde discussie draait om de voorrang voor woningzoekenden uit de eigen regio. Moeten zij voorrang krijgen op mensen van buiten de regio, of moet iedereen evenveel kans maken op een woning?

Wat is eigenlijk een 'eigen inwoner'? D66 plaatst vraagtekens bij die definitie. “Mijn kinderen zijn geboren in Blaricum, ik woon nu 16 jaar in Hilversum, ben ik nu een Hilversummer?”

Ook andere raadsleden vinden dat lokale binding een rol mag spelen, maar mensen van buiten de gemeente niet volledig uitgesloten moeten worden. Daarnaast leggen veel partijen de nadruk op jongeren die hun hele leven in Hilversum wonen, en na hun studie terug willen komen: Die hebben ook binding, maar niet dezelfde mogelijkheden.

Michiel Eerenberg (Hart voor Hilversum) trekt de stelling een stap verder legt de nadruk op het belang van jongeren die in hun eigen wijk of buurt kunnen blijven wonen, dicht bij hun ouders. Dat versterkt volgens hem de sociale samenhang en maakt mantelzorg gemakkelijker.

De vierde stelling is of de grootte van een sociale huurwoning beter moet aansluiten bij het aantal mensen dat er komt wonen. Moeten woningcorporaties daar bij het toewijzen van woningen meer rekening mee houden?

Ook bij deze stelling kiest een ruime meerderheid voor groen. Frederique Durlacher (Libertaire Fractie Durlacher) waarschuwt direct voor de gevolgen van strikte regels. Ze noemt gescheiden ouders met co-ouderschap, van wie de kinderen officieel maar op één adres ingeschreven kunnen staan. Daardoor kan een ouder op papier als alleenstaand worden beschouwd. “Ik vind niet dat wij moeten gaan bepalen waar mensen wonen.” Dorp voor Dorp is geeft ook aan dat grotere gezinnen niet automatisch recht moeten krijgen op meer woonruimte.

De Sociaal Conservatieve Partij (SCP) steunt passend toewijzen ook, maar wil ruimte behouden voor uitzonderingen, bijvoorbeeld bij echtscheidingen of medische omstandigheden. “Voor een eerlijke verdeling heb je ook maatwerk nodig.”

De avond wordt afgesloten met een nawoord. “Er is me vanavond één woord opgevallen: Opofferen.” Volgens de spreker betekent de woningbouwopgave dat partijen bereid moeten zijn keuzes te maken, maar dit is ook een knipoog naar het publiek. “Dat wens ik jullie toe: Kiezen. 18 November.”