HILVERSUM-WIJDEMEREN – Drie stellingen die ze nog
nooit hebben gehoord, dertig seconden per antwoord, een timer die in de
achtergrond meeloopt en geen tweede kans. Zo zaten de nummers twee van achttien
partijen eind oktober in het gemeentehuis van Hilversum voor de camera van
NHGooi. Vandaag verschijnen de eerste twee interviews: met Jan-Jaap de Kloet
van Hart voor Hilversum en Bart Engelberts van Forum voor Democratie.
Op 18 november kiezen de inwoners van Hilversum
en Wijdemeren de eerste gemeenteraad van de nieuwe gemeente Hilversum. Op 1
januari smelten de twee gemeenten samen. De nieuwe raad telt 39 zetels, en
twintig partijen doen een gooi naar één of meerdere zetels. Lang niet allemaal
zijn ze bekend in beide delen van de nieuw te vormen gemeente: wie in
Loosdrecht of Kortenhoef woont, kent de Hilversumse partijen vaak nauwelijks,
en andersom.
Daarom legde NHGooi alle twintig partijen
dezelfde vragen voor. Achttien partijen deden mee. Belang van Nederland (BVNL) en Libertaire Fractie Durlacher (LFD) hebben ondanks herhaaldelijk verzoek niets van zich laten horen.
Waarom nummer twee?
Lijsttrekkers staan op elk podium en zijn te zien in elk debat. De nummer twee is minder
bekend, maar komt bij een partij die twee of meer zetels haalt in de regel ook
in de raad. Wie stemt, kiest dus ook voor deze kandidaten. De lijsttrekker
mocht nooit invallen op Partij 035 van Jacqueline van Oostveen na, want zij vormt een eenpersoonsfractie.
De spelregels
Elk antwoord op de stelling duurt maximaal dertig seconden. Er zijn drie vaste
onderwerpen: de dorpen en wijken in de nieuwe gemeente, wonen en asielopvang.
De kandidaten wisten vooraf alleen over welke onderwerpen het zou gaan. De
stellingen zelf hoorden ze pas tijdens de opname.
Elk antwoord moest beginnen met ja of nee.
Wie dat niet deed, staat in de verkiezingsgids met ‘geen keuze’.
Dertig seconden.
Daarna had de kandidaat dertig seconden
voor een toelichting. Een timer liep zichtbaar voor de nummer twee mee. Na
dertig seconden werd het antwoord afgebroken, ook midden in een zin. Dat
hebben we niet weggeknipt.
Eén poging.
Per stelling was er één opname. Alleen bij
een technische storing werd opnieuw opgenomen. Een antwoord achteraf
aanpassen kon niet.Eigen
onderwerp. Tot slot kreeg elke partij één open vraag
over een zelfgekozen onderwerp, dat niet een van de drie vaste thema’s
mocht zijn. Ook daarvoor gold: dertig seconden.
Alle kandidaten zaten in dezelfde ruimte, in
dezelfde opstelling. De volgorde van de opnames is gelijk aan de volgorde van
opnams. Kandidaten en begeleiders is gevraagd de stellingen niet door te
vertellen tot na de laatste opname, zodat geen enkele partij een voorsprong
had.
De stellingen
Dorpen en
wijken: Elk dorp in het huidige Wijdemeren krijgt een dorpsraad met een
eigen budget.
Wonen: Om
genoeg woningen te bouwen, mag er aan de randen van de dorpen in het groen
gebouwd worden.
Asielopvang:
Er komt alleen een opvanglocatie als de buurt er vooraf mee instemt.
Bij asielopvang gaat het bewust om wat de
gemeente zelf beslist (waar, hoe groot en met welke inspraak) en niet om het
landelijke migratiebeleid.
Wat u ziet, is wat er gezegd werd
De partijen hebben de video’s niet vooraf gezien. We hebben alleen tussen de
stellingen gemonteerd, nooit binnen een antwoord. Omdat de kandidaten zonder
voorbereiding moesten antwoorden, hoeft een antwoord niet precies overeen te
komen met het verkiezingsprogramma van hun partij. Het antwoord blijft staan
zoals het is gegeven.
Verkiezingsgids
De komende dagen verschijnen er elke dag twee nieuwe interviews, in de volgorde
van de opnames. Op woensdag 11 november publiceren we een verkiezingsgids met
alle antwoorden naast elkaar: per stelling het ja of nee van elke partij, de
toelichting samengevat in één zin en een link naar het fragment. De partijen
staan op volgorde van hun lijstnummer. Ze kunnen de samenvatting van hun eigen
toelichting vooraf controleren op feitelijke fouten, maar het gegeven ja of nee
ligt vast.
Daarnaast hebben alle partijen na de opnames
schriftelijk zes extra stellingen gekregen, twee per onderwerp, onder meer over
de OZB, hoogbouw in het centrum van Hilversum en sociale huur. Die antwoorden
komen letterlijk in de gids, apart van de antwoorden uit de video’s.
De gids is geen stemhulp of kieswijzer: hij laat
zien wat de kandidaten zeggen, maar geeft geen stemadvies.
De eerste twee
Jan-Jaap de Kloet (Hart voor Hilversum) en Bart Engelberts (FVD) waren op
maandag 26 oktober de eersten die aanschoven. Hart voor Hilversum koos als
eigen onderwerp Participatie, FVD koos voor Parkeren.