HILVERSUM / Wijdemeren - Woningeigenaren in het huidige Wijdemeren betalen volgend jaar gemiddeld ruim 300 euro minder aan gemeentelijke belastingen. In Hilversum zelf gaan de woonlasten juist omhoog. Dat blijkt uit de eerste begroting van de nieuwe gemeente Hilversum, die op 1 januari ontstaat door de fusie met Wijdemeren.
Hilversum en Wijdemeren hebben de eerste begroting voor de nieuwe gemeente gepresenteerd. Daarin is de grootste verandering voor inwoners de OZB. In Wijdemeren daalt die met bijna 40 procent, omdat de belasting gelijk wordt getrokken met het lagere Hilversumse niveau. Een gemiddelde huiseigenaar in de dorpen betaalt daardoor straks zo’n 1.320 euro aan OZB, riool- en afvalheffing, tegen ruim 1.650 euro nu. In Hilversum stijgen de woonlasten voor eigenaren met 4,3 procent naar ongeveer 1.175 euro. Hilversumse huurders betalen 6,3 procent meer voor afval.
Ondernemers: ‘Pinpas van de gemeente’
Ondernemers in de dorpen gaan er juist flink op achteruit. Hun OZB stijgt met ruim een derde. Voor een gemiddeld bedrijfspand gaat het om ruim 700 euro per jaar extra voor eigenaar en gebruiker samen. Dat komt doordat de belasting voor bedrijven wordt gelijkgetrokken met het hogere Hilversumse tarief, inclusief een opslag voor het Hilversumse stadsfonds. Dat fonds ondersteunt gezamenlijke economische en maatschappelijke activiteiten.
Ondernemend Wijdemeren is “zwaar teleurgesteld”, zegt voorzitter Dik van Enk. “Als je naar de afgelopen jaren kijkt, lijkt het wel of de ondernemer de pinpas van de gemeente is geworden.” Volgens hem worden vooral horeca en recreatie geraakt. Een haven met een restaurant en verhuurboten krijgt behalve de hogere OZB ook te maken met belasting op verhuurboten en toeristenbelasting. “Er zijn al ondernemers die zeggen: dan stoot ik wat bootjes af.”
“We blijven strijdvaardig, maar we gaan niet met spandoeken rondrijden.”
Van Enk vreest ook voor het dorpsleven. Nu springen ondernemers bij als er een evenement wordt georganiseerd. “Straks zeggen ze: ik betaal al zoveel, klop niet bij mij aan.” Bovendien voelen ondernemers zich slecht geïnformeerd over wat de fusie voor hen betekent. De vereniging lobbyt bij de politiek om de botenbelasting te schrappen en het stadsfonds te laten evalueren. “We blijven strijdvaardig, maar we gaan niet met spandoeken rondrijden.”
De Wijdemeerse gemeenteraad vroeg eerder met een motie om geen extra verhoging voor bedrijven. Het college heeft die motie niet in de begroting verwerkt.
Ook raadslid Joop Lahaise van OpStand.nu is kritisch over de belastingverdeling. Hij vraagt zich af hoeveel voordeel eigenaren van dure villa's aan de Loosdrechtse Plassen krijgen van de OZB-verlaging, terwijl ondernemers in Wijdemeren en inwoners van Hilversum juist meer moeten betalen. "Dan lijken we wel een beetje een omgekeerde Robin Hood. Dan zijn we aan het stelen van de armen en geven aan de rijken."
Lahaise zou de OZB in Wijdemeren liever niet zo snel verlagen. De afvalstoffenheffing en rioolheffing moeten volgens hem juist betaalbaar blijven, vooral voor mensen met lagere inkomens. "De breedste schouders de zwaarste lasten moeten blijven dragen."
Financieel gezond, maar minder buffer
Op papier staat de nieuwe gemeente er goed voor. De begroting van ruim een half miljard euro laat in 2027 een overschot van 4 miljoen euro zien. Dat komt vooral door extra geld van het Rijk. In 2028, het jaar waarin gemeenten landelijk minder geld krijgen, dreigt een klein tekort.
De buffer voor tegenvallers wordt wel een stuk kleiner. Wijdemeren neemt niet alleen 15,7 miljoen euro aan spaargeld mee, maar ook 12 miljoen euro aan risico’s. Daarnaast loopt de schuld op, van 248 naar 332 miljoen euro in 2030. Op de lange termijn komt de gemeente daarmee boven de schuldgrens die de Hilversumse raad zelf heeft afgesproken.
Lahaise vreest meer financiële tegenvallers, zoals achterstallig onderhoud in Wijdemeren, mogelijke claims rond Ter Sype en hogere bouwkosten. Op de vraag of de begroting daar voldoende rekening mee houdt, antwoordt hij: "Nee, ik denk het niet eerlijk gezegd." Volgens Lahaise kan de gemeente besparen door met sommige grote projecten te stoppen. Als voorbeeld noemt hij Bruisend Hart op het Oosterspoorplein. "Daar zijn we al sowieso geen voorstander van. Het volbouwen van het plein."
Rekening van de fusie komt later
Wat de fusie uiteindelijk kost, staat nog niet in de begroting. Het gelijktrekken van regels en beleid voor wijken en dorpen volgt in 2027 en 2028. Zo moet het onderhoud van straten en groen in de dorpen naar het hogere Hilversumse niveau. Die rekening komt pas later op tafel.
De nieuwe gemeenteraad vergadert op 4 januari voor het eerst en moet de begroting dan meteen vaststellen.
Toch wil Lahaise niet dat de financiële zorgen een reden worden om kleinere verbeteringen in de wijken uit te stellen. Hij noemt sportvoorzieningen en verkeersveiligheid als voorbeelden. "Het is wel zo dat we nog steeds een rijke gemeente zijn", benadrukt hij. "En er blijft genoeg geld over om dingen te verbeteren."
Zaterdag is wethouder Jacqueline Kalk bij NH Gooi Zaterdag te gast voor een uitgebreid gesprek over de begroting.