Een robot met twee mechanische armen die zelfstandig specie smeert en stenen op de muur plaatst: op de bouwplaats van nieuwbouwwijk Spierland in Spierdijk is het een opmerkelijk gezicht. Scholtens Bouw zet daar voor het eerst in West-Friesland zelfsturende metselrobots in bij de bouw van acht sociale huurwoningen. Het gaat om een proef om te kijken hoe de technologie in de praktijk bevalt, maar het roept direct de vraag op: verdwijnt de traditionele metselaar binnenkort van de bouwplaats?
Geheel onervaren is de robot niet. Landelijk zijn er al zo'n honderd woningen mee gebouwd, waaronder een project van 150.000 stenen in Groningen. Om een gevel op te trekken, worden bouwtekeningen omgezet in een 3D-model. Vervolgens plakt het team stickers op de muur en scant de bouwplaats in. Hierdoor heeft de robot een digitale blauwdruk en weet hij tot op de steen nauwkeurig welk exemplaar op welke plek hoort.
Het daadwerkelijke metselwerk is een samenspel tussen twee robots. Het begint bij 'Petra', de logistieke robot waarin de stenen op kleur en formaat gesorteerd liggen. Zij reikt het juiste materiaal aan aan de metselrobot. Met twee armen voert die het precisiewerk uit: met de ene hand brengt de machine de mortel aan, met de andere pakt hij de steen en bouwt zo de gevel laag voor laag op.
Mensenwerk blijft nodig
De robot vervangt de vakman dan ook niet volledig. Voor het bijvullen van stenen, het uitkrabben van voegen én de veiligheid rond de machines zijn nog altijd mensen nodig op de bouwplaats. Dat de ambachtelijke metselaar uit het straatbeeld verdwijnt, wordt op de werkvloer resoluut tegengesproken.
"Heel specifiek metselwerk blijft er altijd. Ik zie het nog niet gebeuren dat er geen metselaars meer nodig zijn", vertelt Evert-Jan Beeftink van Scholtens Groep. En ook Ronald Dijks namens technologiebedrijf Monumental benadrukt dat het ambacht niet verloren gaat: "Het zal nooit volledig verdwijnen, dat is ook helemaal niet ons doel."