HILVERSUM - Bezoekers kunnen oog in oog staan met hun jeugdtrauma: Karbonkel. De pop uit de serie Ik mik Loreland is te zien bij een tijdelijke expositie van Beeld en Geluid. De tentoonstelling duurt van 10 oktober tot en met 8 november.
De expositie, de Karbonkel Experience, begint met een korte video over Karbonkel die context geeft aan bezoekers die hem nog niet kennen. Vervolgens komen bezoekers in een ruimte waar video’s te zien zijn van interviews met onder andere poppenmaker Karen van Holst Pellekaan en poppenspeler Siem van Leeuwen. Zij delen allebei hun ervaringen met Karbonkel.
Karbonkel was de schurk uit de kinderserie Ik mik Loreland. De serie moest kinderen helpen met lezen en schrijven. Karbonkel liet alle woorden en letters verdwijnen, omdat hij gefrustreerd was dat hij analfabeet was. Als reactie daarop ging hoofdpersoon Mik op zoek naar de letters.
Na het luisteren naar de interviews over Karbonkel is het tijd om het legendarische tv-personage zelf in de ogen te kijken. De pop zit achter een glazen wand, omdat hij nogal fragiel is. De pop is groter dan je misschien zou verwachten. Het valt op dat Karbonkel ongeveer zo groot is als een volwassen man.
Eng personage
Veel jonge kijkers bleken Karbonkel eng te vinden. Kinderen zouden er nachtmerries van krijgen en zelfs de serie niet meer durven te kijken. “Op een gegeven moment hadden ze gevraagd: ‘Wil jij niet met Karbonkel langs scholen gaan om te laten zien dat hij niet eng is’”, vertelt poppenspeler Siem Van Leeuwen, die Karbonkel bediende. Hij zag daar niet zoveel zin in, dus gingen anderen met de pop toeren langs scholen om de angst bij kinderen weg te halen.
Na vele klachten van ouders kreeg Karbonkel in het tweede seizoen een andere uitstraling. De enge pop verdween en Van Leeuwen ging zelf de grimage in om het karakter te spelen. In seizoen 1 bediende hij de pop en was hij de stem achter Karbonkel. Nu was hij Karbonkel.
In de video vertelt poppenmaker Van Holst Pellekaan dat het effect van Karbonkel nog niet weg is. Zij vertelt een anekdote van haar kleinkind die in haar huis naar boven wilde om één van de vervangende poppen te bekijken. “Dan moeten wij de trap op en halverwege voel ik dat handje. Die steeds harder in mijn hand gaat knijpen. Dan gaan we de deur binnen en zegt ze: ‘Doe toch maar niet, oma’”, vertelt Van Holst Pellekaan.
Restauratie
Het personage uit de kinderserie is de afgelopen tijd gerestaureerd nadat er larven in de pop waren gevonden. “Hij is door een professionele restaurateur behandeld en is een maand lang in een soort vacuümvrije ruimte geweest, zodat hij daar helemaal van kon herstellen,” vertelt museummanager Arjen Pas. Na de opknapbeurten wilde het museum hem. “We hebben het publiek beloofd dat we hem daarna tentoon zouden stellen. Dan doen we de komende maand in deze speciale presentatie,” aldus Pas.
De expositie is te zien van 10 oktober tot en met 8 november.