Pieter Kos uit Huizen wint NK Palingroken

De dijk in Kortenhoef stond zaterdag blauw van de rook. 75 palingrokers rookten urenlang hun paling rondom De Oude School en langs de Kortenhoefsedijk. Tussen 11.30 en 15.30 uur liep het volgens Hans Koopmans, voorzitter van het NK Palingroken, zo vol dat bezoekers nauwelijks over de dijk konden lopen. "Iedereen schuift over de dijk. Zo druk is het dan."

Koopmans kijkt tevreden terug op de dag. "Voor mij is het hoogtepunt als de dag goed verlopen is." Aan het evenement gaat volgens hem maanden voorbereiding vooraf en ook na afloop is de organisatie nog een week bezig met opruimen. Vijf palingrokers meldden zich op het laatste moment af, waardoor uiteindelijk 75 deelnemers aan de wedstrijd begonnen.

Hoe de jury tot een winnaar komt, gaat volgens Koopmans in verschillende stappen. Vier professionele palingrokers van palingrokerijen selecteren eerst twintig finalisten. Zij letten daarbij op de kleur, gaarheid en of de paling goed is schoongemaakt. Daarna beoordeelt een jury van acht mensen de twintig finalisten en geeft ieder jurylid punten. Ook in deze jury zitten volgens Koopmans professionals uit de palingbranche. Persoonlijke smaak speelt daarbij een rol. "De een vindt zout lekker en de ander vindt wat flauwer lekker."

Alle deelnemers krijgen voor de wedstrijd gekweekte paling. Zo begint iedereen met vergelijkbare palingen. De deelnemers kiezen daarbij zelf palingen van ongeveer dezelfde grootte. De organisatie gebruikt gekweekte paling vanwege de teruglopende stand van wilde paling; duurzaamheid speelt daarbij een belangrijke rol.

Kos begon zaterdag rond tien uur met zijn palingen. Eerst zout hij de palingen, daarna spietst en droogt hij ze voordat ze de rookton in gaan. Rond drie uur was hij klaar. "Het is echt een proces van vijf uur." Vooral het droogstoken is volgens Kos belangrijk. Daarbij zorgt hij er eerst voor dat de paling goed droog is voordat hij daadwerkelijk gaat roken. "Dat is eigenlijk de truc waar de meeste fouten in gaan. Gewoon niet lang genoeg droogstoken."

De draaiende wind maakte het roken zaterdag lastig. Kos moest de temperatuur in de ton steeds bijsturen. "De ene keer blaast die vol in je ton, waardoor je temperatuur omhoogschiet. En de andere keer was die wind weer weg. Het was echt heel lastig roken deze keer." Toch pakte Kos de winst. Zelf had hij daar tijdens de wedstrijd weinig vertrouwen in. "Ik had hem niet zien aankomen, zeg maar."

Uit al die deelnemers kon uiteindelijk maar één winnaar komen. Pieter Kos ging er met de Nederlandse titel vandoor ging. Voor de Huizer kwam die overwinning onverwacht. "Ik vond mijn palingen een beetje te donker. Dan denk je: nou ja, dit is geen top drie." En toch heeft hij gewonnen. Volgens Kos draait het bij het winnen dan ook niet om één onderdeel. De kleur mocht dan niet helemaal naar zijn zin zijn geweest, maar over de gaarheid en smaak was hij juist erg tevreden. "Ik had ze echt lekker gaar en de smaak was ook goed. Echt super eigenlijk." Juist die combinatie van onderdelen heeft hem volgens Kos uiteindelijk de titel opgeleverd. "Je hoeft niet alle processen honderd procent goed te doen om toch te winnen. Dat vind ik onwijs gaaf." Voor Kos maakt dat de titel extra mooi. "Ik vind het eigenlijk een van de leukste competities om te winnen."

Kos zag tijdens de wedstrijd bovendien een andere paling waarvan hij dacht dat die hoog zou eindigen. "Hier ga ik niet van winnen", dacht hij toen. Zijn gevoel bleek niet helemaal verkeerd: de paling die hij zo goed vond, was van Paul Meulendijks uit Helmond. Hij won de tweede prijs

Kos rookt al sinds 1994 paling en doet sindsdien mee aan wedstrijden. Samen met een groep vrienden uit Huizen, die zichzelf 'Uit de Kast' noemen, trekt hij meerdere keren per jaar naar wedstrijden. Kos heeft in al die jaren vaker de top tien gehaald, maar de concurrentie blijft groot. Naast hobbyrokers doen er ook professionele rokerijen mee. "Daar moet je wel tegenop boksen. Dus het is best wel een competitie."

De vijf mannen van 'Uit de Kast' doen ieder voor zich mee aan de wedstrijden, maar trekken wel samen op rond het palingroken. Voor Kos is het vooral een groep vrienden met dezelfde hobby.

Ook volgend jaar is Kos van plan om weer mee te doen. De beker die hij zaterdag mee naar huis nam, wil hij voorlopig in Huizen houden. "Die beker staat nu thuis. En daar blijft-ie."