REGIO - Terwijl de temperatuur deze dagen vaak boven de dertig graden uitkomt, hebben ook schapen last van de hitte. Toch staan veel dieren nog altijd urenlang in de volle zon. Dat is niet alleen slecht voor hun welzijn, maar kan ook in strijd zijn met de wet. NH Gooi ging langs bij schaapsherder Mirjam de Hiep van het Goois Natuurreservaat om te zien hoe zij haar kudde door de warme dagen helpt.
Schapen kunnen bij hoge temperaturen last krijgen van hittestress. Volgens artikel 1.6 lid 3 van het Besluit houders van dieren zijn veehouders verplicht hun dieren in de wei te beschermen tegen extreme weersomstandigheden, zoals hitte.
Vanaf een temperatuur-luchtvochtigheidsindex (THI) van 71 moeten schapen toegang hebben tot schaduw of moeten andere maatregelen worden genomen om oververhitting te voorkomen. De THI ligt deze dagen ruim boven de 80.
Overtreding
Hittestress is te herkennen aan onder meer snel hijgen, ademen met een open bek, een uitstekende tong en sloom gedrag. Sommige schapen zoeken zelfs de schaduw op van een ander schaap als er verder geen beschutting beschikbaar is.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) benadrukt dat schapen in de wei voldoende schaduw en drinkwater moeten hebben. Schaduw kan bijvoorbeeld worden gecreëerd met bomen, heggen, schaduwdoeken, parasols of een platte trailer waar dieren onder kunnen schuilen. Ook kunnen schapen tijdens warme periodes 's nachts worden geweid in plaats van overdag.
Wie geen schaduw biedt aan dieren tijdens extreme hitte, is in overtreding, ook als de dieren nog geen duidelijke symptomen van hittestress vertonen.
Meldpunt hittestress
Toch gebeurt schaduw bieden lang niet overal. Uit een steekproef van dierenwelzijnsorganisatie Wakker Dier, uitgevoerd tijdens de tropische dag van eind juni, bleek dat 88 procent van de schapen in Noord-Holland midden op de dag onvoldoende of helemaal geen schaduw had.
De organisatie onderzocht 107 weilanden en telde ongeveer 4.800 schapen. Van die dieren stond 53 procent volledig zonder schaduw in de wei. Nog eens 35 procent had wel enige beschutting, maar onvoldoende om alle dieren tegelijkertijd verkoeling te bieden. Slechts 12 procent van de schapen beschikte over voldoende schaduw.
Naar aanleiding van die resultaten opende Wakker Dier een meldpunt voor hitteleed. Ook de NVWA roept mensen op melding te maken wanneer zij dieren zien die mogelijk lijden onder de hitte.
'Ze zijn familie'
Bij het Goois Natuurreservaat probeert schaapsherder Mirjam de Hiep juist alles in het werk te stellen om haar ongeveer 230 schapen en geiten zo comfortabel mogelijk de warme dagen door te helpen. "Ze zijn toch ook een beetje mijn familie", vertelt ze.
De kudde is inmiddels geschoren, waardoor de dieren hun warmte beter kwijt kunnen. "Hoewel wol ook isoleert", nuanceert De Hiep. Toch blijft waakzaamheid noodzakelijk. Tijdens hete dagen brengt De Hiep haar dieren eerder terug naar de nachtkraal, waar bomen voor schaduw zorgen. Ook kunnen de schapen en geiten afkoelen bij een poel op het terrein.
Zelfs op de heetste zomerdagen blijven de dieren buiten om de natuurgebieden van het Gooi te begrazen. De Hiep controleert haar kudde op dat soort dagen regelmatig. Volgens de schaapsherder is het juist op deze dagen belangrijk om voortdurend rekening te houden met de weersomstandigheden en tijdig maatregelen te nemen. Want als een schaapsherder die verantwoordelijkheid niet neemt, kunnen de gevolgen voor de dieren groot zijn.