Lokale politiek reageert met gemengde gevoelens op bezoek FvD-leider Lidewij de Vos aan Loosdrecht

Zo’n 200 mensen hebben zich donderdagavond verzameld voor het gemeentehuis van de gemeente Wijdemeren in Loosdrecht. Uit speakers schallen anti-azc-liederen. Aanwezigen dragen vlaggen met ‘defend Loosdrecht’ erop. 

Het is al twee weken onrustig bij het gemeentehuis in Loosdrecht. Sinds maandag 20 april zijn er protesten tegen de komst van een tijdelijke noodasielopvang in het leegstaande gemeentehuis. De eerste drie dagen slaat de sfeer in de loop van de avond om en wordt er met vuurwerk en stenen naar de politie gegooid. De Mobiele Eenheid wordt ingezet om het gebied te ontruimen en verricht enkele aanhoudingen. 

Donderdagavond 23 april verloopt de demonstratie relatief rustig. De rust keert langzaam terug in het dorp. Tot er op Koningsdag in de avond een groep relschoppers naar het gemeentehuis trekt en vernielingen aanricht. Een 34-jarig man uit Ermelo wordt daarvoor opgepakt en veroordeeld tot zes weken celstraf, waarvan twee voorwaardelijk.

Op donderdagavond  30 april lijkt alles rustig te verlopen. Lidewij de Vos, de landelijke fractievoorzitter van Forum voor Democratie (FvD), heeft aangekondigd een bezoek te brengen aan de demonstranten. “Ik ben blij dat er eindelijk eens iemand uit Den Haag hierheen komt”, zegt een aanwezige demonstrant. 

Op de vraag wat de gemeente ervan vindt dat Lidewij de Vos naar Loosdrecht komt, zegt de woordvoerder: “Demonstreren is een democratisch grondrecht en dat geldt voor iedere burger.” Als de Vos zich rond kwart over zeven laat zien, dringt de menigte om haar heen samen. De FVD-leider spreekt met de aanwezigen en gaat met hen op de foto. 

De gemeente Wijdemeren en Hilversum fuseren in 2017. Daarom zijn dit jaar de gemeenteraadsverkiezingen uitgesteld tot november. FvD doet dit jaar voor het eerst mee. Momenteel maakt de partij geen deel uit van de gemeenteraad in Wijdemeren. Op de vraag wat De Vos concreet kan betekenen voor de inwoners van Loosdrecht antwoordt zij: “We laten op landelijk niveau zoveel mogelijk van ons horen en we steunen dit soort vreedzame manieren van protest.”

GroenLinks/PvdA-raadslid van de gemeente Wijdemeren Henrieke Abrahamse zet een dag later bij het gemeentehuis vraagtekens bij de komst van Lidewij de Vos: “Zij [FvD red.] zitten helemaal niet in het bestuur van de gemeente, dus waarom zou ze hier zijn? Het is een lokale verantwoordelijkheid om dit met elkaar te regelen. Komt zij hier dan om stemmen te werven? Dat zou ik bijzonder ongepast vinden. We hebben juist lokaal afgesproken dat we hier geen partijpolitiek van maken.”

De Vos zelf ontkent op de avond dat het om campagnevoeren gaat: “Ik sta hier omdat ik dit een ontzettend belangrijk thema vind en natuurlijk gaan wij meedoen aan de verkiezingen hier, maar ik zie dit niet als een campagnestunt.”

Ook Margriet Rademaker, fractievoorzitter van De Lokale Partij heeft gemengde gevoelens over de komst van de FVD-politicus. “Als een landelijk politicus komt observeren wat het gevolg is van landelijk beleid, dan vind ik dat lovenswaardig. [...] Maar als de insteek is om olie op het vuur te gooien, vind ik dat behoorlijk ongepast, vooral als je zelf medeverantwoordelijk bent voor het beleid dat wij moeten uitvoeren.”

Volgens Jan Willem Nienhuis, fractievoorzitter van de CDA-fractie in Wijdemeren, is iedereen welkom in Loosdrecht, dus ook Lidewij de Vos: “Ook zij heeft natuurlijk het recht om te komen demonstreren. Of het zin heeft dat zij hierheen komt, vraag ik me af. Als wij geen mensen opvangen, is het probleem namelijk niet weg. Dan is er een andere gemeente die deze mensen moet opvangen. Dus heel blij ben ik er niet mee, omdat Loosdrecht zo het middelpunt wordt van de landelijke vluchtelingenproblematiek. Landelijke politici kunnen zich beter storten op hun werk in Den Haag.” 

De tegenstanders van de noodasielopvang die donderdagavond protesteren, zijn wél blij met de komst van De Vos. Zij zeggen dat lokale politici zich te weinig laten zien tijdens de protesten. 

Nienhuis erkent dat. “Dat is ook zo, dat is niet oké. Dat hadden we beter moeten doen. En misschien moeten we dat beter gaan doen. Ik ben wel aan het overwegen om naar een protest te gaan.” Toch vraagt hij zich hardop ook af of zijn aanwezigheid niet een averechts effect zou hebben: “Misschien werkt het als een rode lap op een stier als ik daar tussen ga staan. Dan loopt het uit de hand door mij, dat wil ik ook niet. Ik loop er niet voor weg, maar dat is wel een afweging die je moet maken.” 

Rademaker merkt op dat er bij de eerste demonstratie wel degelijk raadsleden aanwezig waren. “Ook van onze partij. Om te horen waar de demonstranten het meeste moeite mee hadden en waarom ze deelnamen aan de demonstratie. Demonstranten zeiden toen tegen raadsleden dat die daar niets te zoeken hadden en dat het hun schuld was.
Dan denk je bij jezelf: wat gaat helpen in deze situatie? We hebben toen besloten ons terughoudend op te stellen en te kijken of we de rust weer konden terugkrijgen. Om vervolgens het gesprek met elkaar aan te gaan in plaats van stellingnames die tegenover elkaar staan en weinig ruimte voor debat overlaten.”

Op de vraag of er advies is geweest over het wel of niet aanwezig zijn bij de demonstraties zegt Rademakers: “Vanuit de veiligheidsdriekhoek is gezegd: ‘doe waar je je comfortabel bij voelt, maar er is wel sprake van een dreigingsniveau.’”

De politici zeggen alle drie open te staan voor gesprekken met de inwoners. “De lijnen staan sowieso open”, zegt Rademakers. “We krijgen genoeg telefoontjes en mailtjes van inwoners. Daar luisteren we naar en we kijken wat we daarmee kunnen doen. Dat het in de communicatie beter had gekund, onderschrijven wij meteen. Meer tekst en uitleg had bij veel mensen de zorgen weggenomen.”

Volgens Rademakers komt vaak de vraag binnen waarom er zo’n korte tijd was tussen het aankondigen van de komst van de noodasielopvang en de komst van de asielzoekers: “Ik snap volledig dat mensen daardoor overvallen zijn. Maar zo is wel hoe een spoedverzoek werkt. We hadden daarom veel beter moeten uitleggen wat zo’n verzoek inhoudt. Ook hadden we beter moeten uitleggen wat een noodopvang is. Dat het geen AZC is. En waarom wij écht kunnen zeggen dat 1 november de einddatum is.” 

Toch benadrukt Rademakers dat ze ook genoeg andere geluiden hoort van inwoners die zeggen: ‘Waarom wordt er meteen vanuit gegaan dat het mis zal gaan?’ ‘Waarom gaan we het niet gewoon proberen?’ Dat zijn óók geluiden waar wij naar moeten luisteren.” 

Tijdens het interview met Henrieke Abrahamse wordt het gesprek onderbroken door een boze bewoonster die bij het hek van het gemeentehuis naar de politicus achter het hek schreeuwt: “Het AZC (asielnoodopvang red.] moet hier niet komen. Dat is het allerbelangrijkste!” 

De politicus reageert dat ze graag na het interview met de bewoonster in gesprek gaat. Dat gebeurt ook. Achteraf laat ze weten een halfuur een gesprek gehad te hebben met de bewoonster. Ze hoopt dat de vrouw zich door haar gehoord voelde: “Ieder mens met wie je de verbinding kan behouden is de moeite waard.”