BUSSUM - De Nederlandse influencer Betinho Massaro heeft duizenden volgers aan zich gebonden met zijn belofte tot verlichting. Zijn spirituele gemeenschap in het Mariënburgklooster groeide uit tot internationale sekte. Achter zijn belofte schuilt echter ook een duister verhaal. Journalist Ivo van Woerden schreef daarover het boek In de greep van de goeroe. De rol van het Bussumse klooster komt hierin ook aan bod.
Van Woerden's zoektocht begon bij dat klooster, zo vertelt hij in de radio-uitzending van NH Gooi Zaterdag. "Ik was daar op zoek naar zijn leerlingen." Van Woerden wilden graag weten welke lessen zij precies van Massaro leerden. "En wat de aantrekkingskracht is van zijn leer."
Op Facebook vond de journalist een advertentie voor de academy, zoals Massaro het noemt. "Daar stond een hele mooie gevel bij, maar geen adres." Na wat rondvragen, zei iemand hem al snel dat het hier om het Mariënburgklooster ging.
Klooster betreden
"Nou, ben ik daar naartoe gegaan - stond ik voor een dicht hek." Maar Van Woerden wilde per se de leerlingen spreken. Dus hij ging terug. Met een enorme omweg, kwam hij uiteindelijk binnen.
"Er was een open dag, vlak voordat er appartementen in gemaakt zouden worden. De historische vereniging van Bussum had toen een tentoonstelling georganiseerd en voor één dag ging het klooster open. Dus die dag heb ik me natuurlijk naar het klooster gespoed, want ik wilde binnen kunnen kijken. En dat is gelukt."
Bewijs
Binnen mocht je maar één route lopen om bij de tentoonstelling te komen. Daar nam Van Woerden geen genoegen mee. "Ik wilde natuurlijk overal kijken. Dus ik ben heel stiekem deuren gaan proberen en er was er eentje los. Toen is het gelukt om toch een beetje door het klooster heen te lopen."
Tijdens die stiekeme zoektocht stuitte de journalist op bewijsmateriaal. "Er hingen nog aanplakbiljetten waar het logo van Bentinho en zijn bedrijf op stond." Daaruit concludeerde hij dat de groep zich inderdaad in dat klooster heeft begeven.
Betinho Massaro
"Hij is een jonge man, 38 jaar. Hij is eigenlijk al vanaf zijn twintigste bezig met het verspreiden van een spirituele boodschap", vertelt Van Woerden.
Massaro wil mensen nog vóór 2035 spirituele verlichting brengen, zo zegt hij zelf. Tegen die tijd moet de hele planeet ontwaakt zijn, en Massaro biedt daartoe de kortste route. "De meeste mensen die met spiritualiteit bezig zijn, hebben daar een heel leven voor nodig. Maar hij zegt dat het sneller kan en dat, als je daar komt, het menselijk lijden wegvalt. Dat is natuurlijk een hele aanlokkelijke boodschap."
De goeroe gebruikt in zijn leer een mengelmoes van tradities en verhalen. "Oosterse tradities, maar hij mixt er ook dingen doorheen, zoals de film The Matrix en het boek The Law of One - een soort sciencefictionachtige tekst van een ‘alien’ die uitlegt hoe de wereld in elkaar zit."
Volgelingen
Volgens Van Woerden had Massaro wereldwijd een groot bereik. Op sociale media volgen ongeveer een miljoen mensen hem. "Niet al die mensen zitten natuurlijk in de groep, maar het is wel een makkelijke manier om mensen te interesseren", zegt hij. Wie zich aangesproken voelt, wordt stap voor stap dichter naar de kern van de beweging geleid, onder meer via betaalde cursussen en retraites.
De hechte kern rondom Massaro omschrijft hij als een groep discipelen - een term die Massaro zelf ook gebruikt. Zo stelt de goeroe zelfs dat hij een reïncarnatie van Jezus is.
Kloosteractiviteiten
In het Bussumse klooster vonden volgens Van Woerden verschillende activiteiten plaats. "Ze hielden er retraites en deden wat zij ‘distortion readings’ noemen." Daarbij moesten deelnemers hun jeugdtrauma’s opbiechten om zich daarvan te 'zuiveren'. Volgens de journalist kon die aanpak grote gevolgen hebben. "Ik heb meerdere verhalen gehoord van mensen die een psychotische episode kregen toen ze in het klooster waren."
De leer van Massaro gaat ver in het onderdrukken van negatieve gevoelens. "Als je die onderdrukt en je een tijd heel positief voelt, lijkt dat heerlijk", legt Van Woerden uit. "Maar uiteindelijk komt de klap en val je terug." Volgens hem raakten meerdere volgelingen in een depressie of kregen zij suïcidale klachten. In zijn onderzoek stuitte hij ook op twee zelfmoorden, al vonden die niet in het klooster zelf plaats.
Zwijgcontract
Voor zijn boek sprak Van Woerden met meer dan zestig betrokkenen, onder wie oud-volgelingen. Sommigen van hen doorbraken zwijgcontracten om hun verhaal te doen. Ze deelden uitgebreid bewijsmateriaal, zoals berichten, e-mails en beeldmateriaal. "Ik had een enorme hoeveelheid informatie om te begrijpen hoe zo'n groep werkt", zegt hij.
Wat de journalist daarvan leerde, is dat een sekte dichterbij kan zijn dan veel mensen denken. "Het kan ook een influencer zijn met een groep vrienden die samen bijvoorbeeld bergen beklimmen."
Sekte
Wanneer er precies sprake is van een sekte, is volgens Van Woerden niet altijd eenduidig vast te stellen. "Over het algemeen gaat het om een leider die boven de groep staat en zegt mensen te helpen, maar hen ondertussen manipuleert om er zelf beter van te worden."
Massaro zelf is nog altijd actief. Hij lanceerde recent een app om cursussen aan te bieden. Over zijn verblijfplaats bestaat onduidelijkheid. Op sociale media beweert hij in de Himalaya te zitten, maar Van Woerden vond aanwijzingen dat hij een landgoed in Zuid-Afrika bezit. Die geheimzinnigheid past volgens hem bij sektarische dynamiek, waarbij de buitenwereld op afstand wordt gehouden en de groep intern hechter wordt.
Met zijn boek hoopt Van Woerden nu een waarschuwing te geven.
Luister hier het radio-fragment terug: