GOOISE MEREN - De Aziatische hoornaar rukt op in Nederland en dat baart zorgen. Tijdens de opsporingsweek, die zaterdag start, wordt mensen gevraagd alert te zijn op nesten van deze invasieve soort. Jan Rebel licht als voorzitter van imkervereniging Bussum mensen in over de risico's, aanpak en de rol van inwoners.
In de gemeente Gooise Meren groeit de onrust over de Aziatische hoornaar. "De Aziatische hoornaar is een wespensoort die hier niet thuishoort", zegt Rebel zaterdag in de radio-uitzending. "Hij komt uit Zuid-China."
De hoornaar vormt een directe bedreiging voor lokale bijen en andere insecten. Daarmee komt ook de biodiversiteit van de regio in gevaar. De provincie trekt haar handen van de bestrijding af, waardoor de hoornaar nu vrij spel dreigt te hebben.
Tot grote onvrede van Rebel, die op zoek ging naar andere bestrijdingsmogelijkheden. Tijdens de opsporingsweek van 18 tot en met 25 april worden inwoners daarom opgeroepen om mee te helpen bij het opsporen van de nesten en daarbij lokkastjes in te zetten. In het voorjaar worden de eerste wespennesten gebouwd.
Risico's
In de zomer bouwen hoornaars hun nesten hoog in bomen. Zo'n nest is gemaakt van een soort papier-maché en begint klein, maar groeit uiteindelijk uit tot de grootte van een "skippybal".
Hoornaars vermeerderen zich jaarlijks met een factor vier. "Ze zijn met enorm veel: in één nest zitten duizenden stuks." Die aantallen geven de nodige druk op de voedselketen. Eén hoornaar verorbert volgens Rebel wel elf kilo aan insecten. "Ze vreten een hele laag uit de voedselketen weg en onze natuur heeft daar geen antwoord op." De hoornaar kent in Nederland geen natuurlijke vijanden.
Aanpak
Tot nu toe greep de Provincie in, laat Rebel weten. Zij hebben daar altijd de financiële middelen voor gehad. Hoornaarbestrijding is namelijk niet goedkoop: "Er moet een gespecialiseerd bedrijf komen met een hoogwerker en een grote industriële stofzuiger. Dat is een kostbare geschiedenis."
En het blijkt ook nog eens niet altijd effectief, want de hoornaar blijft zich vermeerderen. Wat er daarom nu gebeurt, stemt Rebel tot wanhoop. "Provincies zeggen langzaam maar zeker: er komen steeds meer nesten bij, het is niet te bestrijden, dus we stoppen ermee."
Rol van inwoners
"De strategie moet wijzigen!", zegt Rebel vastberaden. Dat wil hij bereiken met de Opsporingsweek. Middels een flyer en de verspreiding van het 'lokdoosje' wil hij burgers kennis laten maken met het probleem - en hopelijk hun inzet in de bestrijding verkrijgen.
Het lokdoosje speelt hier een sleutelrol. Daarmee worden de wespenkoninginnen gevangen, die normaal gesproken de nieuwe nesten bouwen. "Als we zoveel mogelijk koninginnen vangen, bereiken we een speerpunt." Daarom ligt de lokdoos nu zoveel mogelijk in openbare ruimten. Rebel gaat er ook de scholen in de regio mee af.
Hoe vang je vervolgens zo'n koningin? Dat begint natuurlijk met herkenning van waar en wanneer zich een nieuw nest van de Aziatische hoornaar vormt. En dan? "Voorzichtig benaderen", zegt Rebel. Je laat haar het doosje in kruipen en schroeft deze dan dicht. "Die leg je vervolgens in je vriezer. Met een aantal minuten is ze dan dood."
Luister hier het hele interview terug bij de NH Gooi Zaterdag:
Luister ook: NH Gooi Zaterdag - Opsporingsweek Aziatische hoornaar.