In elke gemeente is of wordt in deze periode de nieuwe raadsleden en straks ook de nieuwe wethouders de gelofte of de eed afgenomen, die hiertoe wettelijk is voorgeschreven. In die gelofte of eed staat waaraan de mensen die tot dit ambt verkozen worden zich moeten houden. De Hoornse burgervader liet daar lichtelijk dreigend nog op volgen dat wanneer je je daar niet aan houdt, de rapen gaar zullen zijn. Ik denk dat het inderdaad heel belangrijk is dat onze bestuurders deze betekenisvolle handeling hebben ondergaan.
Er is één zin in de gelofte of eed die ik even nader wil bespreken. ‘Ik zweer (beloof) dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.’ Grondwet en wetten. Die zijn voor een normaal, democratisch functionerend land, van groot belang. En terwijl ik dit beweer, weet ik dat er landen zijn met wetten die een totaal of totalitair andere invulling kennen of waar het normaal is geworden dat wetten worden gemaakt en aangepast om de macht van één partij of één persoon mogelijk te houden. Hier is dat niet zo. Bijna had ik het woordje ‘nog’ daartussen geplakt, maar ik ben nog steeds optimistisch.
Alle 35 raadsleden hebben deze week deze plechtige gelofte of eed afgelegd en dat is gevierd met een receptie waar ieder elkaar kon feliciteren. Wanneer ik de gebeurtenissen in de tijd voorafgaande aan deze plechtigheid weer even na ga, dan moet ik toch constateren dat er pogingen zijn gedaan om grondwet en wetten anders te interpreteren of te omzeilen. Artikel 1 van onze Grondwet is er een die ontzettend belangrijk is en geheel terecht als eerste staat vernoemd. Wie het Hoornse stadhuis binnen loopt, kan de tekst ervan lezen: ‘Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.’
Ik weet dat er wetten zijn, die in de verkiezingstijd niet altijd regelrecht zijn genoemd maar wel werden gebruikt als wetten die je als afgeschreven mag beschouwen, ofschoon het vorige kabinet die niet heeft kunnen terugdraaien. De spreidingswet is tijdens deze verkiezingen de meest onbesproken maar toch de meest richtinggevende voor de fractiekeuze geweest. In Nederland en ook in Hoorn hebben meerdere raadsleden hun zetel te danken aan de suggestie dat men ervoor gaat zorgen dat die wet niet zal worden uitgevoerd. Het traineren van uitvoering van de spreidingswet wordt door hen niet gezien als het niet naleven van de wet en er is ook door hun glashard zonder blikken of blozen de gelofte of eed uitgesproken.
Dit wringt. De inwoners van Nederland is niet de eed of gelofte afgenomen die in de raadzalen is uitgesproken. Zij moeten zich echter ook neerleggen bij de grondwet en andere wetten, maar worden daar pas mee geconfronteerd, wanneer daar in juridische zin een strafbare handeling van is gepleegd. Het is vrij om een mening te hebben die voor 90% stoelt op gevoel. Het staat de politicus kennelijk vrij om zo’n gevoel te voeden, zodat de mening hen goed uitkomt. Over het belazeren van de gevoelige feitenkennisarme burger bestaan, zo vrees ik, ik ben geen jurist, geen wetten die dat verbieden. En hoeveel politici zijn zelf niet op die wijze bedonderd door apen hoger in de boom?
Er is nu in Hoorn een nieuwe raad met 35 mensen die een mooie belofte hebben gedaan. Ik heb geen eed of gelofte afgelegd. Ik laat mijn activiteiten leiden door de Grondwet en andere wetten en waar nog geen wet voor bestaat hoop ik dat het mijn dorst naar feiten is die mijn vingers langs de toetsen van mijn laptop leidt. Dat het mijn hartgrondige afkeer is voor alles dat als vergif onze mooie democratie komt vernietigen. Ik hoop te mogen zien dat de 35 verkozen vertegenwoordigers van onze burgerij elke keer trots ervaren wanneer ze kans hebben gezien Hoorn volgens alle regels te hebben bediend.
En verdorie! Wat zal dat een saaie bedoening kunnen zijn voor een columnist! Wat is er heerlijker dan af en toe de gifspuit te bedienen wanneer een raadslid uit de bocht vliegt. Wat is het stiekem lekker dat er niet alleen heiligen de eed of gelofte hebben afgelegd. Zo heilig ben ik ook weer niet.
Disclaimer: De inhoud van de column is uitsluitend voor rekening van de auteur. Streekomroep West-Friesland is niet ge- of verbonden aan een politieke partij of welke politieke richting dan ook, maar geheel autonoom en onafhankelijk.