In de nacht van zaterdag 28 maart op zondag 29 maart is het weer
zover: om 02:00 uur springen de klokken naar 03:00. We verliezen een uur slaap,
maar winnen een uur daglicht in de avond. Maar hoe zit dat eigenlijk, die
zomertijd — en waarom doen we het nog steeds?
De gedachte achter zomertijd is simpel: door
klokken in de zomer een uur vooruit te zetten, sluit het daglicht beter aan bij
de uren dat mensen actief zijn. Benjamin Franklin opperde het idee al in 1784
als grap in een brief aan een Parijs krant: wakker worden met de zon bespaart
kaarsen, redeneerde hij. De maatregel werd pas ingevoerd tijdens de
Eerste Wereldoorlog, toen Duitsland en Oostenrijk-Hongarije in 1916 de klok
verzetten om kolen te besparen. De rest van Europa volgde al snel.
Waarom doen we het?
Het officiële argument is energiebesparing:
minder kunstlicht in de avonduren zou het stroomverbruik verlagen. In de
twintigste eeuw, toen gloeilampen de norm waren, klopte die redenering
redelijk. Tegenwoordig is het beeld genuanceerder. Airconditioning, elektrische
apparaten en ledverlichting maken de netto besparing klein — en sommige studies
wijzen zelfs op een licht hoger energieverbruik doordat mensen 's ochtends
vroeger de verwarming aanzetten.
Wat wél vaststaat: mensen genieten van de lange
zomeravonden. Een uur extra daglicht na het werk is goed voor de horeca,
recreatie en het mentale welzijn.
Europa wil er eigenlijk van af
In 2019 stemde het Europees Parlement voor
afschaffing van de klokwissel. Lidstaten zouden zelf mogen kiezen: permanent
zomertijd of permanent wintertijd. Maar een akkoord bleef uit. Als Nederland
'permanent zomer' kiest en Duitsland 'permanent winter', ontstaan er
tijdsverschillen dwars door de interne markt. Het overleg loopt al jaren vast,
en voorlopig blijven we twee keer per jaar draaien aan de klok.
Praktisch: wat verandert er morgen?
Smartphones en computers passen zich automatisch
aan. Analoge klokken — in de auto, aan de muur, op de magnetron, moeten
handmatig een uur vooruit. En vergeet niet: wie morgen vroeg moet opstaan,
heeft in feite een uur minder slaap. Slaapexperts adviseren de dagen voor en na
de wissel iets eerder naar bed te gaan om het ritme soepel aan te passen.
Om 02:00 vannacht is het ineens 03:00. De zomertijd eindigt op zondag 25 oktober.