Peter Swart van het Westfries Archief vertelt in het radioprogramma Lunchtijd over een scheepsramp die wordt beschreven in een opvallend archiefstuk uit 1652. In dit document doet een overlevende verslag van een schip dat twee jaar eerder, op 2 februari 1650, strandde voor de westkust van Engeland, vermoedelijk bij Wales.
Het schip vertrok vanuit West-Friesland via Texel naar Brazilië en het Caribisch gebied, onder meer naar Martinique. In opdracht van de West-Indische Compagnie vervoerde het levensmiddelen en materialen naar een Nederlandse kolonie in Brazilië, waar rond 1650 hevige strijd werd gevoerd. Op de terugreis had het schip een lading suiker aan boord, bedoeld voor de Europese markt.
Sandra van Leeuwen in gesprek met Peter Swart. De tekst gaat verder.
Scheepsreizen in de zeventiende eeuw waren riskant. De houten schepen waren relatief klein, volledig afhankelijk van windkracht en uitgerust met beperkte navigatiemiddelen. Slecht weer en onbekende kusten zorgden er regelmatig voor dat schepen vergingen.
De verklaring werd afgelegd door Jacob Lobs, destijds 22 jaar oud en in dienst van de West-Indische Compagnie. Hij zou later burgemeester van Medemblik worden en uiteindelijk met zijn gezin in Batavia gaan wonen. Het document bevat ook bijzondere details, zoals de vermelding dat de schipper van het schip in november 1649 op Martinique overleed en daar werd begraven — informatie die anders waarschijnlijk verloren was gegaan.
Dit soort archiefstukken laat zien hoe internationaal het leven van West-Friese zeelieden al in de zeventiende eeuw was. Om geïnteresseerden kennis te laten maken met dit soort bronnen organiseert het Westfries Archief maandelijks een Geschiedenisloket, waar bezoekers informatie kunnen krijgen over historisch onderzoek naar schepen en schippers.
Lunchtijd is een programma van Streekomroep West-Friesland en wordt wekelijks uitgezonden op vrijdag van 12.00 tot 14.00 uur op WEEFF Radio en zaterdag op hetzelfde tijdstip op HoornRadio.