HILVERSUM - Moslims door heel Nederland vieren vandaag het einde van de ramadan. NH Gooi ging in gesprek met Süleyman Düdükcü, voorzitter van de Mevlana Moskee, over hoe de Hilversumse Turkse gemeenschap het ramadanfeest vandaag viert en de rol die de moskee daarin speelt.
Eid Mubarak!
"Ja, dankjewel! In het Turks zeggen we: 'Ramazanız mübarek olsun'."
"Ja, dankjewel! In het Turks zeggen we: 'Ramazanız mübarek olsun'."
Wat betekent dat?
"Ik wens u een gezegend ramadanfeest."
"Ik wens u een gezegend ramadanfeest."
Vandaag is het einde van de ramadan. Hoe hebben jullie dat als gemeenschap gevierd?
"Dat begint met een ramadangebed in de moskee voor de hele moslimgemeenschap. Na het gebed feliciteren we elkaar met een knuffel of schudden we elkaar de hand. Daarna gaat iedereen in eerste instantie naar huis om het met het gezin en de familie te vieren. Dat gebeurt meestal met een ontbijt, want dat kan dan weer na een maand vasten. Daarna ga je op bezoek bij andere familieleden en vrienden, maar ook bij mensen die alleen of ziek zijn."
"Dat begint met een ramadangebed in de moskee voor de hele moslimgemeenschap. Na het gebed feliciteren we elkaar met een knuffel of schudden we elkaar de hand. Daarna gaat iedereen in eerste instantie naar huis om het met het gezin en de familie te vieren. Dat gebeurt meestal met een ontbijt, want dat kan dan weer na een maand vasten. Daarna ga je op bezoek bij andere familieleden en vrienden, maar ook bij mensen die alleen of ziek zijn."
Waar ging het vanmorgen over in het ramadangebed?
"De imam had het over de redenen waarom er gevast wordt. Maar ook over dat je goed voor elkaar moet zijn. Dat is heel belangrijk voor het ramadanfeest. Officieel duurt het feest drie dagen, maar in Nederland gaat het meestal om één vrije dag. De meeste mensen werken of gaan naar school dus daarom houden we het op één vrije dag. Op de andere dagen is er dan nog de mogelijkheid om vrienden en kennissen of mensen die het minder goed hebben. Ook dat benadrukte de imam."
Valt Ramadan overal ter wereld op dezelfde dag?
"Wij volgen de islamitische kalender en houden vast aan de plek waar we wonen en dat is Nederland. Andere gemeenschappen houden vast aan wanneer de maan wordt gezien in Saoedi-Arabië, dus daarom kan het zijn dat het niet overal op dezelfde dag wordt gevierd. Ook binnen Nederland."
"De imam had het over de redenen waarom er gevast wordt. Maar ook over dat je goed voor elkaar moet zijn. Dat is heel belangrijk voor het ramadanfeest. Officieel duurt het feest drie dagen, maar in Nederland gaat het meestal om één vrije dag. De meeste mensen werken of gaan naar school dus daarom houden we het op één vrije dag. Op de andere dagen is er dan nog de mogelijkheid om vrienden en kennissen of mensen die het minder goed hebben. Ook dat benadrukte de imam."
Valt Ramadan overal ter wereld op dezelfde dag?
"Wij volgen de islamitische kalender en houden vast aan de plek waar we wonen en dat is Nederland. Andere gemeenschappen houden vast aan wanneer de maan wordt gezien in Saoedi-Arabië, dus daarom kan het zijn dat het niet overal op dezelfde dag wordt gevierd. Ook binnen Nederland."
Betekenis ramadan
Wat houdt de ramadan in?
"De ramadan staat voor vasten. Net als bij andere geloven is vasten een onderdeel van ons geloof. Het vasten is één van de vijf zuilen van de islam. Maar de ramadan staat ook voor het opzoeken van familie en vrienden, waarbij vergiffenis een belangrijk onderdeel is. Als je bijvoorbeeld iemand niet meer spreekt, kan je om vergeving vragen door diegene op te zoeken. Tot slot is het geven van aalmoezen aan mensen die het minder hebben ook belangrijk.
"De ramadan staat voor vasten. Net als bij andere geloven is vasten een onderdeel van ons geloof. Het vasten is één van de vijf zuilen van de islam. Maar de ramadan staat ook voor het opzoeken van familie en vrienden, waarbij vergiffenis een belangrijk onderdeel is. Als je bijvoorbeeld iemand niet meer spreekt, kan je om vergeving vragen door diegene op te zoeken. Tot slot is het geven van aalmoezen aan mensen die het minder hebben ook belangrijk.
Vanaf de puberteit kunnen kinderen meedoen aan de ramadan. Maar sommigen willen al heel vroeg meedoen, vanaf bijvoorbeeld acht jaar. Zij doen dan niet de hele maand mee, maar een paar uurtjes per dag. Zo komen ze in aanraking met de islam en met dat deel van onze cultuur."
Wat is het idee achter het vasten?
"Het idee om de band met Allah te versterken en afstand te nemen van wereldse verleidingen. Verschillende geloven hebben de verplichting of de traditie om te vasten. Het vormt een soort bewustwording van jezelf. Als je geen voedsel hebt, kun je jezelf dan beheersen? Hoe ga je met minimale energie om?
Ook mag je tijdens de ramadan geen slechte dingen denken over mensen. Normaal ook niet natuurlijk, maar daar ben je tijdens de ramadan heel bewust mee bezig. Zowel je ogen als je oren en je tong zijn aan het vasten. Dat is het idee. Dus het is zowel lichamelijk als geestelijk een reinigingsproces."
"Het idee om de band met Allah te versterken en afstand te nemen van wereldse verleidingen. Verschillende geloven hebben de verplichting of de traditie om te vasten. Het vormt een soort bewustwording van jezelf. Als je geen voedsel hebt, kun je jezelf dan beheersen? Hoe ga je met minimale energie om?
Ook mag je tijdens de ramadan geen slechte dingen denken over mensen. Normaal ook niet natuurlijk, maar daar ben je tijdens de ramadan heel bewust mee bezig. Zowel je ogen als je oren en je tong zijn aan het vasten. Dat is het idee. Dus het is zowel lichamelijk als geestelijk een reinigingsproces."
Jonge moslims
Merkt u dat er veel jongeren meedoen aan de ramadan?
"We merken wel dat steeds meer jongeren meedoen. We zitten hier al sinds 1978 en vanaf 2003 in de staat zoals die nu is [met minaret red.]. We merken wel dat we langzaam uit ons jasje groeien. We hebben nu bijna 300 leden. Twintig daarvan zijn er de afgelopen ramadan bijgekomen. Elk jaar wordt het drukker; ouders nemen ook hun kinderen mee.
De moskee is ook een sociaal-cultureel centrum en we merken dat jongeren ook samen afspreken om hierheen te komen en samen te bidden. Vandaag voel je die saamhorigheid dan ook na het ramadangebed: het is echt een vrolijke happening."
"We merken wel dat steeds meer jongeren meedoen. We zitten hier al sinds 1978 en vanaf 2003 in de staat zoals die nu is [met minaret red.]. We merken wel dat we langzaam uit ons jasje groeien. We hebben nu bijna 300 leden. Twintig daarvan zijn er de afgelopen ramadan bijgekomen. Elk jaar wordt het drukker; ouders nemen ook hun kinderen mee.
De moskee is ook een sociaal-cultureel centrum en we merken dat jongeren ook samen afspreken om hierheen te komen en samen te bidden. Vandaag voel je die saamhorigheid dan ook na het ramadangebed: het is echt een vrolijke happening."
Krijgen jullie nog reacties van niet-moslims uit de omgeving?
"Ik heb de omgeving voor de ramadan begon op de hoogte gebracht dat het wat drukker kon worden. De bezoekers van de moskee vragen we om respect te hebben voor de buurt.
"Ik heb de omgeving voor de ramadan begon op de hoogte gebracht dat het wat drukker kon worden. De bezoekers van de moskee vragen we om respect te hebben voor de buurt.
Ook voor vandaag heb ik een brief rondgestuurd naar de buurt over het ramadangebed en dat het druk kon worden. Daar krijgen we positieve reacties op."
Welke rol speelt jullie moskee in de ramadan?
"Onze moskee is de oudste moskee van Hilversum en veel mensen voelen zich hier thuis. Ze kunnen hier ongestoord hun geloof uitoefenen. Iedereen mag hier binnenlopen: ook andersgelovigen of mensen die net bekeerd zijn, iedereen. Ze mogen komen om te bidden of voor een bakje koffie.
"Onze moskee is de oudste moskee van Hilversum en veel mensen voelen zich hier thuis. Ze kunnen hier ongestoord hun geloof uitoefenen. Iedereen mag hier binnenlopen: ook andersgelovigen of mensen die net bekeerd zijn, iedereen. Ze mogen komen om te bidden of voor een bakje koffie.
Tijdens de ramadan organiseren we traditiegetrouw iftars in de weekenden. Die geven we aan de buurt, aan de gemeenteraadsleden, aan iedereen. Ons vrouwenbestuur maakt de iftars met de giften van de gemeenschap. Elke iftar hadden we gekoppeld aan een thema: één voor de jongeren, één voor de kinderen en één voor de ouderen. Voor de 65-plussers die niet konden komen, maakten we iftarpakketten, die we langsbrachten."
Hoe kunnen niet-moslims hun bijdrage leveren aan de ramadan?
"Ze kunnen bijvoorbeeld eten en drinken komen brengen bij de moskee. Het is ook altijd heel fijn als mensen belangstelling tonen door te vragen hoe wij onze ramadan invullen en hoe dat werkt. Of als ze rekening met je houden door ergens anders te gaan eten als jij aan het vasten bent."
"Ze kunnen bijvoorbeeld eten en drinken komen brengen bij de moskee. Het is ook altijd heel fijn als mensen belangstelling tonen door te vragen hoe wij onze ramadan invullen en hoe dat werkt. Of als ze rekening met je houden door ergens anders te gaan eten als jij aan het vasten bent."
Wat vindt u van de benaming Suikerfeest?
"Dat is echt iets uit de volksmond. Met die benaming wordt er makkelijk van de waarde van het ramadanfeest afgestapt. Officieel is het Eid-al-Fitr: ramadanfeest. Mensen noemen het suikerfeest vanwege de zoetigheid en dat is blijven hangen. Prima als mensen het zo willen noemen, maar ramadanfeest is beter."
"Dat is echt iets uit de volksmond. Met die benaming wordt er makkelijk van de waarde van het ramadanfeest afgestapt. Officieel is het Eid-al-Fitr: ramadanfeest. Mensen noemen het suikerfeest vanwege de zoetigheid en dat is blijven hangen. Prima als mensen het zo willen noemen, maar ramadanfeest is beter."